( 1 ) من او را كشته‌ام . عمرو بن عاص گفت : به خدا سوگند كه دربارهء آتش جهنم با يك ديگر خصومت مىكنند ، معاويه اين سخن را شنيد و چون آن دو رفتند به عمرو عاص گفت : چنين كارى كه تو كردى نديده‌ام . مردمى كه جان خود را در راه ما مىبخشند به آنان مىگويى در مورد دوزخ و آتش ستيزه مىكنيد ؟ عمرو عاص گفت : به خدا سوگند همچنين است و به خدا سوگند كه خودت هم مىدانى و دوست مىداشتم كه بيست سال پيش از اين مرده بودم . عمار به هنگام شهادت نود و چهار ساله بود . واقدى از عبد الله بن جعفر ، از ابن عون نقل مىكند * عمار رحمة الله عليه در نود و يك سالگى شهيد شده است و مىگويد تولد او قبل از تولد پيامبر ( ص ) اتفاق افتاده است . گويد ، سه نفر در جنگ صفين به او حمله كردند ، عقبة بن عامر جهنى ، عمر بن حارث خولانى و شريك بن سلمه مرادى و هر سه نفر خود را به او رساندند و عمار مىگفت : به خدا سوگند اگر به ما چنان ضربه بزنيد كه تا نخلستانهاى هجر عقب‌نشينى كنيم باز مىدانم كه من بر حقم و شما بر باطل‌ايد و همگى با هم به او حمله كردند و كشتندش . برخى مىپندارند عقبة بن عامر به تنهايى عمار را كشته است و همو هم در حكومت عثمان و به دستور وى ، او را زده است ، و هم گفته شده عمار را عمر بن حارث خولانى كشته است . عفان بن مسلم و مسلم بن ابراهيم و موسى بن اسماعيل هر سه تن از قول ربيعة بن كلثوم بن جبر ، از پدرش نقل مىكردند كه مىگفته است در شهر واسط [ 1 ] در درگاه عبد الاعلى بن عبد الله بن عامر بودم و گفتم : ابو غاديه جهنى اجازه ورود مىخواهد ، گفت : در آوريدش ، و او وارد شد لباسهاى مخصوص خودش را بر تن داشت و مردى بسيار بلند قامت بود و طور مخصوصى مىنمود ، كه گويى از مسلمانان نبود . همين كه نشست گفت : من با رسول خدا بيعت كردم . پرسيدم با دست راست خودت ؟ گفت : آرى . سپس گفت : پيامبر ( ص ) روز عقبه براى ما خطبه ايراد كرد و گفت : اى مردم همانا اموال و خونهاى شما تا هنگامى كه خداى خود را ملاقات كنيد مانند همين امروز و همين ماه و همين شهر كه محترم است بر شما حرام است ، آيا تبليغ كردم ؟ گفتيم : آرى ، فرمود : پروردگارا گواه باش ، و سپس فرمود : هان مواظب باشيد كه پس از من كافر نشويد كه برخى از شما گردن برخى ديگرتان را بزنيد .

--> [ 1 ] . از شهرهاى بزرگ جنوبى عراق ، كه به واسط قصب هم معروف است ، رك : ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 8 ، چاپ مصر ، ص 378 . - م .